پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )

58

سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )

امروزه از دودمان تيموريان فقط همين مغول كبير باقى مانده است ، زيرا بازماندگان تيمور گرچه متعدد بودند و به هر يك از آنان قسمتى از بقاياى امپراتورى او به ارث رسيد ؛ ولى به علت اختلافات زيادى كه ميان آنان پيش آمد و حوادث مختلف ديگر ، چنان اين دودمان منهدم شد كه تصور نمىكنم غير از مغول كبير در جاى ديگرى كسى از آنان باقى مانده باشد . شاه سليم نيز در سرزمين‌هاى تاتار مالك چيزى نيست ؛ بلكه فقط در اين طرف كوه‌هاى تاورو « 1 » سرزمين‌هايى را در اختيار دارد كه اجداد او از خاك هندوستان فتح كرده‌اند و امروز مقر او در آگرايا لاهور است كه گمان مىكنم در زمان اسكندر كبير قلمرو پورو « 2 » بوده است . در قرون گذشته قوم تاتار از منتهىاليه آسياى شرقى برخاستند و با اشغال ممالك مختلفى خود را از سمت غرب تا درياى كبير « 3 » و لهستان و از سمت شمال تا مسكو رسانيدند . مردمان اصلى هند - به غير از اقوام مختلف ديگرى كه در اين سرزمين زندگى مىكنند - از لحاظ مذهب به دو دسته تقسيم مىشوند : يكى مشركين و بت‌پرستان كه از دين قديمى كشور خود پيروى مىكنند و ديگر مسلمانان كه پيرو آيين محمد هستند و رواج اين دين در هند مربوط به قرن‌هاى اخير است . پادشاه فعلى هند و رجال كشور او مسلمان هستند ؛ ولى با وجود اين ، قواعد اسلامى به‌طورى كه مىگويند در قلمرو اين پادشاه كاملا رعايت نمىشود و با آداب و رسوم بت‌پرستان تركيب شده است . پدر پادشاه معلوم نيست داراى چه دينى بوده ، و چنين به نظر مىرسد كه به هيچ مذهبى اعتقاد نداشته است ؛ با اين حال گفته مىشود كه وقتى جهان را وداع گفت ، طبق رسوم قديمى محل ، جسد او را سوزانده‌اند « 4 » . در صحن حياط كاروان‌سراهاى محل سكونت بانيان‌ها چادرهاى بزرگ و زيبايى برپا شده كه كف آنها پوشيده از قالىهاى گران‌بها و متعدد است و روى همين قالىهاست كه شب و روز هندىها مىنشينند و به بحث و گفتگو مىپردازند و براى سرگرمى و وقت‌گذرانى رقاصه‌هاى هندى كه به لباس ملى مبلس هستند ، براى حاضرين به رقص‌هاى مختلف و خواندن آوازهاى

--> ( 1 ) . به ايتاليايى « Touro » همان سلسله جبال « Tourus » واقع در آسياى صغير است كه تا مشرق ايران نيز كشيده شده و در قديم به طور كلى سلسله جبالى را كه از غرب تا شرق آسيا كشيده شده است ، به اين نام مىخواندند . - م . ( 2 ) . Poro نام ايتاليايى Poros يا Paurava پادشاه هند است كه در سال 327 قبل از ميلاد مسيح مقهور اسكندر كبير شد . ( 3 ) . يكى از اسامى درياى سياه ، كه در قديم ، زياد استعمال مىشده است . ( 4 ) . در اينجا نويسنده به تفصيل به آداب و رسوم و اعتقادات هندى اشاره مىكند كه از ترجمهء آن صرف نظر شد . - م .